بررسی آثار و فواید حجاب

در این مقاله به بررسی آثار و فواید حجاب پرداخته شده است. حجاب در لغت به معنای مانع، چیزی که بین دو چیز جدایی افکند، پوشاندن و پوشش  است. به پرده حائل میان قفسه سینه و شکم «حجاب حاجز» می گویند. امروزه واژه حجاب در زبان عامه مردم و متون فقهی، به معنای پوشش شرعی زنان به کار می رود.

واژه حجاب هفت بار در قرآن آمده است و معنای کلمه در این هفت مورد، چیزی است که از هر جهت مانع دیده شدن چیز دیگر شود.

در آیه ۵۹ سوره احزاب در رابطه با حجاب این آیه آمده است: یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لِأَزْوَاجِکَ وَبَنَاتِکَ وَنِسَاءِ الْمُؤْمِنِینَ یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِنْ جَلَابِیبِهِنَّ  ذَلِکَ أَدْنَى أَنْ یُعْرَفْنَ فَلَا یُؤْذَیْنَ وَکَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِیمًا : ندای پیامبر به زنان و دخترانت و به زنان بگو پوشش های خود را بر خود فرو گیرند این برای آنکه شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند (به احتیاط) نزدیک تر است و خدا آمرزنده مهربان است.»

احکام حجاب

۱- آیا برای زنان پوشیدن لباس های تنگی که برجستگی های بدن آنان را نشان می دهد و یا پوشیدن لباس های بدن نما و عریان در عروسی ها و مانند آن جایز است؟

«اگر از نگاه مردان اجنبی و فاسد در امان و محفوظ باشند، اشکال ندارد در غیر این صورت جایز نیست.»

۲- آیا جایز است زن در جشن های عروسی بدون اجازه شوهرش عکس بیندازد؟ و آیا مراعات حجاب کامل در آن واجب است؟

«در اصل عکس گرفتن به اجازه شوهر نیست، ولی اگر احتمال بدهد که اجنبی عکس او را ببیند و عدم رعایت حجاب کامل منجر به فساد شود، مراعات آن واجب است.

احادیثی درباره آثار و فواید حجاب

۱- پیامبر اکرم (ص) فرمودند زنی که برای حفظ غیرت، استقامت ورزید و برای خدا وظیفه خود را به خوبی انجام داد، خداوند پاداش شهید را به او خواهد داد.»

۲- دعای پیامبر نور و رحمت (ص): «پروردگارا، زنانی که خود را پوشیده نگه می دارند، مشمول رحمت و غفران خود بگردان.»

۳- امام صادق (علیه السلام) فرموده اند: «در مورد زینت هایی که جایز است زن در مقابل نامحرم ظاهر کند، ضورت و کف دو دست است.»

تاریخچه حجاب

بنا بر متونی که در برخی از منابع تاریخی آمده است، در بیشتر ملت ها و ادیان، در بین زنان وجود داشته است. هر چند در طول تاریخ، فراز و نشیب های زیادی را طی کرده و گاهی با اعمال سلیقه حاکمان، تشدید یا تخفیف یافته است، ولی هیچ گاه به طور کامل از بین نرفته است. مورخان به ندرت از اقوام سوی که زنانشان دارای پوشش مناسب نبوده یا به صورت برهنه در اجتماع ظاهر می شوند، یاد می کنند.

پوشش بانوان در گذر تاریخ، نمادی از جایگاه زن در هر فرهنگ و تمدنی است. با مطالعه تاریخ در می یابیم که زنان در مشرق زمین، پوششی محکم تر و کامل تر از زنان غربی داشته و دارند و همین نشانگر این است که نگاه مردان نسبت به زن در سرزمینی چون ایران متفاوت از دیدگاه سرزمین های غربی به مقوله «زن» بوده است. پوشش زنان در ایران باستان نشان می دهد که حجاب زنان ایرانی، حتی قبل از ورود به اسلام به ایران، حجابی کامل و در جهان باستان منحصر به فرد بود.

حجاب در عصر ایرانی – ترکی

حجاب در عصر ایرانی – ترکی، یعنی حکومت های غزنویان، سلجوقیان و خوارزمشاهیان، زنان از نوعی مقنعه و چادر استفاده می کردند که تمامی سر را می پوشاند. معمولاً پیشانی، چانه و دهان را نیز پنهان می کرد و روی این مقنعه و روی پیشانی، نواری بسته می شد. نوع دیگری از این مقنعه تقریباً همچون چادر هم سر را می پوشاند و هم ادامه آن شانه ها و تقریباً تمامی بدن را پنهان می کرد. این سرپوش ها اکثرا به رنگ سفید، سبز و گاه قرمز بود.

حجاب در عصر صفوی

شارون فرانسوی، درباره پوشش سر زنان عصر صفوی در سفرنامه اش آورده است: «پوشش سر زنان، چارقد سفیدی است که تا سر شانه می رسد و چادر سفید بلندی که فقط چشم ها از پشت آن پیداست و جلو صورت را با پارچه قشنگ دست بافت یا توری می بندند. در متون هم زنان سر خود را می پوشاندند قبا روی سینه آن ها پوشیده است.» در سفرنامه ی الئاریوس نیز در این باره آمده است: «زنان هنگامی که از خانه خارج می شوند، صورت خود را با توری سفید می پوشانند و چادرشان تمام بدن آن ها را فرا می گیرد و فقط حشران ان ها را است.»

تأثیر حجاب در سلامت روحی (آثار و فواید حجاب)

یکی از آثار و فواید حجاب این است که بانوانی که از سلامت روحی و روانی برخوردارند کمبودی احساس نمی کنند و در نتیجه تمایلی نیز به جلب توجه دیگران ندارند، ولی زنانی که دارای عقده حقارت هستند با نمایش زینت ها و زیبایی ها و استفاده کردن از لباس های رنگارنگ و جذاب در بیرون از منزل و در مواجهه با نامحرم می کوشند تا احساس حقارت و کمبود خود را به نحوی مرتفع نمایند. چون همان گونه که انسان زبان دارد، لباس او نیز زبان دارد و زبان لباس خسته نمی شود. اندازه لباس گویای سن وسال پوشنده آن است و شکل آن معرف شغل و مقام و رنگش مرتبط با اخلاق و رفتار طرف و جنسش تعیین کننده احتمالی بنیه های اقتصادی فرد و پاکیزگی و چرکین بودن و مرتب و نامرتبی آن نشان دهنده شخصیت پوشاننده آن است، و بدتر از همه لباس های شهوت است که زبانی درازتر از همه لباس ها دارد و تنها به معرفی نام وفامیل و ظاهر پوشنده و یک صفت غالب باطنی وی که حب مقام است، اکتفا نمی کند بلکه زبان گویای بسیاری از صفات و سجایای پوشنده آن است.

از امام صادق (ع) نقل شده است: «برای حقارت و خواری آدمی همین بس که لباسی به تن کند که او را مشهور نماید حاصل اینکه حجاب نشانه ی سلامت روحی و بی حجابی نشانه ی بیماری روحی احساس حقارت است.

تأثیر حجاب در سلامت جسمی (آثار و فواید حجاب)

از دیگر آثار و فواید حجاب تأمین سلامت روحی و فکری، حجاب در تأمین سلامت جسمانی افراد جامعه نیز نقش دارد. با این توضیح که عدم رعایت حجاب و پوشش مناسب معمولاً باعث تحریک جنسی افراد جامعه می گردد و تحریک جنسی نیز در بسیاری از موارد در نهایت باعث ایجاد ارتباط های جنسی غیر قانونی می شوند و این ارتباطات باعث پیدایش بیماری های خطرناکی مثل ایدز می گردد که امروزه از خطرناک ترین بیماری هایی است که قربانی فراوانی از انسان ها می گیرد.

در قرآن کریم (سوره نور و احزاب) از دو نوع پوشش به نام خمار و جلباب نام برده شده است. مفسران قرآن معتقد هستند که خِمار همان مقنعه و روسری بلند است که علاوه بر پوشش کامل سر، گردن و سینه را می پوشاند. جُلباب لباسی شبیه به پیراهن بلندی است که همه بدن را می پوشاند.

حجاب در دیگر ادیان (آثار و فواید حجاب)

حجاب در مسیحیت

در مسیحیت،حجاب زنان امری واجب است. «جرجی زیدان» دانشمندان مسیحی در این باره می گوید. «اگر مقصود از حجاب، پوشانیدن تن و بدن است، این وضع، قبل از اسلام و حتی پیش از دین مسیح، معمول بوده است و آثار آن هنوز در خود اروپا باقی مانده است. مسیحیت نه تنها احکام دین یهود در مورد حجاب زنان را تغییر نداده و قوانین شدید آن را استقرار بخشیده است، بلکه در برخی موارد، قدم را فراتر نهاده و با تأکید بیشتری وجوب حجاب را مطرح ساخته است، زیرا در شریعت یهود، تشکیل خانواده و ازدواج امری مقدس به شمار می رفت وقتی در کتاب «تاریخ تمدن» ویل دورانت، آمده است که «ازدواج در سن ۲۰ سالگی اجباری بود، اما از دیدگاه مسیحیت که تجرد، مقدس شمرده شده است، جای هیچ شبهه ای باقی نخواهد ماند که برای از بین رفتن تحریک و تهیج، این مکتب، زنان را به رعایت پوشش کامل و دوری از آرایش و تزیین به صورت شدیدتری فرا خوانده است.

در این ارتباط، نگاهی به «انجیل» می اندازیم «و همچنین زنان خویشتن را بیارایند و به لباس مزین به ؟؟؟؟؟؟، نه به زلف ها و طلا و مروارید و رخت گران بها، بلکه چنان که زنانی را می شاید که دعوای دینداری می کند به اعمال صالحه …..» (انجیل رساله پولس به تیمو ناؤس، باب دوم، فقره ۹ -۱۵)

همچنین درباره وقار و امین بودن زن می خوانیم: «و به همین گونه زنان نیز باید با وقار باشند و نه غیبت گو؛ بلکه هوشیار و در هر امری امین.» (انجیل رساله پولس رسول به تیمو ناؤس، باب سوم، فقره ۱۱).

حجاب در دین یهود

رواج حجاب در بین زنان قوم یهود، مطلبی نیست که کسی بتواند آن را مورد انکار یا تردید خود قرار دهد. در ضمن، نه تنها از مرسوم بودن حجاب در بین زنان یهود سخن گفته اند، بلکه به افراط ها و سخت گیری های بی شمار آنان نیز در این زمینه تصریح کرده اند. در کتاب «حجاب در اسلام» آمده است: «گرچه پوشش در بین عرب مرسوم نبود و اسلام آن را به وجود آورد، ولی در ملل غیر عرب، به شدیدترین شکل، رواج داشت.

در ایران و در دین یهود و مللی که از فکر یهود پیروی می کردند، حجاب به مراتب شدیدتر از آنچه اسلام می خواست وجود داشت.

در بین این ملت ها وجه و کفین (صورت و کف دست ها) هم پوشیده می شد. حتی در بعضی از ملت ها سخن از پوشیدن زن و چهره زن نبود، بلکه سخن از قایم کردن زن بود و این فکر را به صورت یک عادت سفت و سخت در آورده بودند.

در تورات، از چادر و ؟؟؟؟ و روبنده ای که زنان با آن سر و صورت و اندام خویش را می پوشانده اند، صریحا نام برده شده است، که نشانگر کیفیت پوشش زنان است.

ویل دورانت، در مورد حجاب در دین یهود می نویسد: «اگر زنی از شریعت یهود سرپیچی می کرد، قبلاً بی آنکه چیزی (روسری) بر سر داشته باشد به میان مردم می رفت یا در ملأ عام نخ می ریست یا با هر سخنی با مردان (نامحرم) صحبت می کرد و یا صدایش آنقدر بلند بود که چون در خانه اش حرف می زند، همسایگانش می شنیدند و… مرد حق داشت بدون پرداخت مهریه او را طلاق دهد.

در این گفتار بطور صریح از سر برهنه میان نامحرم بودن، در ملأ عام نخ ریسیدن، با مردان نامحرم سخن گفتن و ….. به عنوان سرپیچی از شریعت یهود نام برده شده است، ویل دورانت همچنین می گوید: «گفت و گوی علنی میان ذکور و اناث، حتی بین زن و شوهر از طرف فقهای دین ممنوع گردیده بود، دختران را به مدرسه نمی فرستادند و در مورد آن ها کسب اندکی علم را به ویژه چیز خطرناکی می شمردند، با این همه تدریس، خصوصی برای اناث مجاز بود.»

(ویل دورانت، تاریخ تمدن، ج ۱۲، ص ۶۲)

حجاب حضرت فاطمه زهرا (س)

روزی رسول اکرم در خانه فاطمه سلام الله علیها را کوبید و فرمود:

اسلام علیکم آیا وارد شوم؟

سلام بر تو ای رسول خدا، وارد شوید.

آیا با کسی که همراه من است وارد شوم.

اگر نامحرمی با شماست وارد نشوید که چادر بر سر ندارم.

کمی بعد حضرت زهرا سلام الله علیها چادر به سر کرد و فرمود: «داخل شوید».

رسول خدا دوباره سلام کرد و فرمود: «با کسی که همراه من است؟»

حضرت زهرا سلام الله علیها پاسخ داد: «سلام بر تو ای رسول خدا، آری با کسی که همراه شماست وارد شوید.»

مرد نابینایی در خانه ی علی (ع) را به صدا درآورد و اجازه خواست که وارد خانه شود. وقتی که وارد خانه شد، حضرت زهرا سلام الله علیها که نزد پیامبر نشسته بود برخاست و از آن ها جدا شد و خود را پوشاند.

پیامبر فرمود: «دخترم! این مرد، نابینا است»

حضرت زهرا سلام الله علیها فرمود:

اِن لَم یَکُن یَرانی فاِنّی اَراهُ وَ هُوَ یَشُّم الرّیح؛ (اگر او مرا نمی بیند، من او را می بینم و او بوی زن را استشمام می کند.»

رسول اکرم (ص) پس از شنیدن سخن دخترش فرمود: «شهادت می دهم که تو پاره تن منی»

آداب حجاب (آثار و فواید حجاب)

گرچه حد واجب برای مردان فقط شامل پوشاندن بخش های خاصی از بدن است؛ اما بهتر است بیشتر نقاط بدن پوشانده شود. در حالی که برای زنان، پوشاندن کلیه قسمت های بدن (به غیر از کف دست ها و گردی صورت) و زینت آلات و آرایش واجب است. حجاب را با توجه به آداب و رسوم می توان به شکل های مختلف رعایت کرد.

پیامبر اسلام (ص) می فرمایند: «برای زن سزاوار نیست که هنگام بیرون رفتن از خانه، لباس هایش را به خود بچسباند تا برجستگی اندامش آشکار باشد.»

همچنین قرآن کریم می فرماید:

ای فرزندان ادم، در حقیقت ما برای شما لباسی فرو فرستادیم که بدن های شما را می پوشاند و برای شما زینتی است و بهترین جامه (لباس) تقوا است. این از نشانه های (قدرت) خداست. باشد که متذکر شوید (سوره اعراف – آیه ۲۶).

قرآن کریم برای پوشش یا حجاب (آثار و فواید حجاب) اهداف زیر را بیان می کند:

زشتی های انسان را می پوشاند (سوره اعراف – آیه ۲۶)

انسان را از سرما و گرما حفظ می کند (سوره نحل – آیه ۸۱)

یکی دیگر از آثار و فواید حجاب ، موجب حفظ عفت زن می شود، از طرفی زنی که عفت می ورزد، خود را به رعایت حجاب ملزم می داند، عفاف امری درونی است. به فرمایش امام خمینی (ره) دستورات اسلام درباره حجاب به دلیل آن است که زن بتواند در جامعه حاضر شود و در فعالیت های اجتماعی، اموزشی، فرهنگی و اقتصادی و غیره شرکت کند. در غیر این صورت، اگر قرار بود که زن همیشه در خانه باشد، فروتن برای بیان احکام حجاب وجود نداشت.

بسیاری از متفکران اسلامی معتقدند که رعایت حجاب از سوی زن حق الله است، یعنی اگر زن و شوهر هم مرد و به بی حجابی راضی باشند، خداوند از این کار راضی نیست.

زنان با رعایت حجاب در حقیقت روح عبادت را در خود اثبات می کنند و خود را در زمره اطاعت کنندگان واقعی از دستورات خداوند متعال قرار می دهند. که این یکی از آثار و فواید حجاب است.

چند نمونه از پیامدهای فردی بدحجابی و یا بی حجابی

از بین رفتن امنیت

از بین رفتن اعتماد به نفس

بی آبرو شدن خانواده

چند نمونه از پیامدهای اجتماعی بدحجابی و یا بی حجابی

از بین رفتن حنا و عفت

انگشت نما شدن در جامعه

جلب توجه خود و منحرف کردن جوانان در جامعه

پوشش برای زن دو هدف در فلسفه اساسی دارد (آثار و فواید حجاب)

۱- مصونیت زن، در برابر طمع ورزی های هوس بازان.

۲- پیشگیری از تحریکات شهدای و تأمین سلامت و بهداشت جامعه

در زمینه حجاب و پوشش(آثار و فواید حجاب) ، توجه به چند نکته بایسته است

یکم: زن باید بدن و زیورآلات و آرایش خود و هر آنچه را که نزد عرف زینت محسوب می شود، در برابر مرد نامحرم بپوشاند و تنها دست و صورت از آن استثناء شده است.

دوم: هر چند دین اسلام نسبت به نوع و رنگ و حتی دوخت لباس، تأکید چندانی ندارد و تنها اصل پوشش اعم از چادر، مانتو و مانتو آن تکیه کرده است؛ ولی روشن است که لباس نباید تنگ، محرک نازک، بدن نما و باعث جلب توجه گردد. از این رو چادر برترین پوشش به شمار می آید. از مواردی که ؟؟؟؟؟ بودن آن مکروه نیست؛ بلکه نشانه وقار و متانت است، چادر و عبا می باشد که در روایات به آن اشاره شده است.

شوم: پرهیز از نرمش در سخن که باعث طمع نامحرم می شود و متانت در راه رفتن و استفاده نکردن از کفش هایی که باعث توجه نامحرم می گردد، بخشی از حجاب زن را تشکیل می دهد.

چهارم: اگر چه پوشش کامل برای مرد واجب نیست، ولی نگاه کردن زن به بدن او حرام است. همان گونه که پوشش صورت و دست ها تا مچ بدون، واجب نیست؛ ولی نگاه مرد به آن از روی شهوت حرام است.

حکم مانتو

پوشیدن مانتوهایی که برجستگی های بدن را نمایان می سازد، چگونه است؟

همه مراجع: اگر باعث تهیج شهوت باشد، جایز نیست.

پوشش در برابر کودکان

آیا زن لازم است که خود را در مقابل بچه نابالغ بپوشاند؟

همه مراجع (به جز آیت الله بهجت تبریزی و مکارم): اگر خوب و بد را می فهمد و احتمال می دهد که نگاهش به زن موجب تحریک شهوتش می شود، بنابر احتیاط واجب می باید بدن و موی خود را از او بپوشاند.

آستین کوتاه

پوشیدن پیراهن آستین کوتاه در مقابل زن نامحرم چه حکمی دارد؟

آیت الله آیات عظام امام، تبریزی، امام خامنه ای، سیستانی، فاضل و مکارم: اشکال ندارد.

آیت الله نوری: اگر مخالف عفت عمومی نباشد و در نظر افراد متشرع، منکر محسوب نشود، اشکال ندارد.

آیت الله وحید: اگر بداند زنان از روی تعمد و لذت به او نگاه می کنند، واجب است مرد لباس آستین دار بر تن کند و در غیر این صورت اشکال ندارد.

آیات عظام بهجت و صافی: بنابر احتیاط واجب، باید لباس آستین دار بر تن کند.

تبصره: اگر در جایی پوشیدن لباس آستین کوتاه باعث مفسده خاص گرددف اجتناب از آن واجب است.

ادکلن زنان

آیا برای زن جایز است که عطر بزند و از منزل بیرون رود؟

همه مراجع: خیر، جایز نیست.

تبصره: حکم فوق بر این اساس است که بیرون رفتن زن از منزل با حالت معطر، باعث تحریک و جلب توجه مردان نامحرم می شود و اگر در جایی باعث این مفسده نشود، بیرون رفتن او با آن حالت اشکال ندارد.

 

انتشار توسط : مدیریت

نظرات کاربران

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

اشتراک در خبرنامه ما

و دریافت آخرین اخبار و پیشنهادات