آسیب های فضای مجازی و تاثیر آن بر خانواده

ارتباط از طریق فضای مجازی در سال های اخیر جایگاه قابل توجهی در بین نسل جوان جامعه ما پیدا کرده است. شبکه های اجتماعی در ابعاد مختلف زندگی افراد (فردی و اجتماعی) تأثیرگذارند در شکل دهی به هویت نقش دارند و حتی روی ابعاد اقتصادی و اجتماعی و سیاسی جوامع هم تأثیرگذارند. امروزه با توجه به نقشی که تاکنون در ابعاد مختلف زندگی داشته اند، نمی توان آن ها را نادیده گرفت. به همین جهت در این پست از سایت ایران کالج  آسیب های فضای مجازی و تاثیر آن بر خانواده را مورد بررسی قرار داده ایم.

در حال حاضر اینترنت ابزاری مناسب برای توسعه ی افکار و اندیشه های بشری محسوب می شود به شرط آن که در راه صحیح استفاده شود. افراد باید برای ورود به دنیای مجازی اطلاعات کافی در اختیار داشته باشند تا دچار مشکلات مالی و اجتماعی نشوند. ارتباطات سالم در فضای مجازی و لزوم هوشیاری جوانان و خانواده ها نسبت به تهدیدات فضای سایبری در درجه ی نخست اولویت قرار دارد.

پیشگیری از آسیب های اجتماعی و توجه والدین به رفتار فرزندان بسیار مهم می باشد و برای جلوگیری از هم پاشیدگی خانواده ها، والدین باید تا حدودی به فناوری های روز دنیا مسلط باشند و آگاه باشند که تغییر در رفتار فرزندان به معنای ایجاد تغییر در طرز فکر آنهاست وهنگامی که بنیان فکری و شخصیت آنها به صورت ناصحیح شکل گیرد، راه نفوذ شیادان به حریم خصوصی افراد و محیط امن خانواده باز می شود. لذا، چنانچه خانواده ها نسبت به شیوه های جدید ارتباط فرزندان خود آگاهی و شناخت کافی و لازم را داشته باشند، از انجام بسیاری از جرایم و ارتباطات پنهانی آنان جلوگیری به عمل می آید.

آسیب های ناشی از استفاده نادرست و کنترل نشده از اینترنت

در ایران به جهت وجود محدودیت هادر بخش های مختلف اینترنت به منزله ی ابزاری برای آشنایی افراد مطرح است نه اطلاع رسانی. در تمامی دنیا از اینترنت برای گرفتن اطلاعات در زمینه پژوهش های علمی، خرید وفروش و… استفاده می شود. ایجاد امنیت اینترنتی برای افراد به خصوص نسل جوان لازم وضروری است زیرا اکثر جوانان و نوجوانان اطلاعات ناچیزی از خطر های اینترنت را دارند. امروزه دنیای رایانه هویت یابی نسل جوان رادرابعاد فکری وا خلاقی تحت تأثیر قرارداده و موجب اعتیاد نو و مدرن شده و بدین وسیله سبب آسیب اجتماعی می شود.

سودجویان از طریق اینترنت به راحتی کالای خود را تبلیغ می کنند، خبر های دروغین را برای جوامع می فرستند، ابهت فرهنگی و دینی خانواده ها را می شکنند و زمینه های آشفتگی هویت را برای جوانان فراهم می کنند.

استفاده از اینترنت به خودی خود ابزار بی ضرری است اما استفاده بیش از حد و نادرست و مهار نشده از اینترنت ممکن است آثار منفی بر سازگاری اجتماعی، شغلی، آکادمیک، زناشویی و میان فردی، سلامت روانی و جسمانی، روابط خانوادگی و وضعیت هیجانی افراد داشته باشد که این پدیده مشکل عمده ای را برای بهداشت روانی جامعه ایجاد کرده است. تأثیرات، منفی استفاده از اینترنت زمانی افزایش پیدا کرد که اینترنت و کامپیوتر به منازل، مدارس، دانشگاه ها ، کافی نت ها و مشاغل راه پیدا کرد.

پیامدهای منفی استفاده از اینترنت از جمله تغییر دادن سبک زندگی به منظور صرف زمان بیشتر در اینترنت، بی توجهی به سلامت خود، اجتناب از فعالیت های مهم زندگی، کاهش روابط اجتماعی، نادیده گرفتن خانواده و دوستان، مشکلات، مالی ناشی از هزینه های بهره بردن از اینترنت و مشکلات تحصیلی نام برد.

مهمترین آسیب های اینترنت و فضای مجازی

  1. آسیب فکری: استفاده از حد متعارف از اینترنت به وابستگی شدید روانی و فکری می انجامد.
  2. آسیب جسمانی: فشارهای عصبی، چاقی، انزوا، چشم درد و…
  3. آسیب اجتماعی، فرهنگی: گاه مشاهده می شود که افراد چنان در اتاق های گفت وگوغرق می شوند که حتی زمان صرف غذارافراموش می کنند. این ها علایمی شبیه الکلی ها یا معتادان دارند. بسیاری از آن ها از بی خوابی رنج می برند، خسته اند وروابطشان با اطرافیان به حداقل رسیده است.
  4. گسست فکری و عاطفی: با ورود اینترنت و رایانه به درون خانواده ها بین والدین و فرزندان جدایی فکری -عاطفی وفیزیکی رخ می دهد و پیشرفت خیره کننده فن آوری تأثیرات محسوس ونامحسوس زیادی را بر زندگی دختران گذاشته است.


آسیب های فضای مجازی و تاثیر آن بر خانواده



انواع آسیب های ناشی از اینترنت و فضای مجازی

  • سوق دادن جوانان به سوء استفاده از وبلاگ ها و وب سایت های اینترنتی
  • سوء استفاده از چت روم اینترنت
  • سوء استفاده از پروفایل ها و سایت های دوست یابی
  • مصنوعی شدن ارتباطات واز بین رفتن روابط صحیح اجتماعی
  • تضعیف نهاد خانواده وصله ارحام
  • بی هویتی وبحران هویت
  • جرأت وجسارت ارتکاب جرم به خاطر ناشناخته بودن درمحیط
  • شکل گیری و ترویج سریع شایعات و اخبار کذب
  • تبلیغات ضد دینی و القای شبهات
  • نقض حریم خصوصی افراد
  • تأثیرات منفی رفتاری

اعتیاد به اینترنت و فضای مجازی

یکی از آسیب های اینترنت، اعتیاد به آن است به طوری که از میان ۴۷ میلیون استفاده کننده از اینترنت در امریکا ۲ تا ۵ میلیون دچار اعتیاد اینترنتی شده اند و با معضلات زیادی گریبان گیر هستند. در جامعه ما نیز با گسترش روزافزون اینترنت شاهد این مسأله هستیم. نتیجه تحقیقات انجام شده در کشور نشان می دهد که بیشترین استفاده کنندگان از اینترنت جوانان هستند و ۳۵ درصد از آنها به خاطر حضور در چت روم، ۲۸ درصد برای بازی های اینترنتی، ۳۰ درصد به منظور چک کردن پست الکترونیکی و ۲۵ درصد نیز به دلیل جستجو، در شبکه جهانی هستند.

توان اعتیادآورنده مواد مخدر، براساس سرعت جذب مواد مزبور به بدن انسان است، اما در مورد اینترنت، این سرعت و در دسترس بودن آن است که ایجاد اعتیاد مى کند. اگر این فرضیه درست باشد، پس ما باید با افزایش سرعت مودم ها و سهولت دسترسى، منتظر سطوح بالاترى از استفاده هاى اعتیادآمیز اینترنت باشیم.

اعتیاد به اینترنت می تواند مشکلات جدی تحصیلی و خانوادگی برای مخاطبان به وجود آورد. اگر استفاده کنندگان از اینترنت نتوانند به مدت یک ماه دوری از اینترنت را تحمل کنند در معرض خطر اعتیاد به آن قرار دارند. متأسفانه ما شاهد این پدیده در میان جوانان هستیم، به طوری که برخی از جوانان، شب ها را تا صبح با اینترنت می گذرانند و تمام صبح را خواب هستند و این مسأله آغازگر آسیب های متعدد دیگر نیز می شود. از جمله این آسیب ها می توان به آسیب های خانوادگی، ارتباطی، عاطفی، روانی، جسمی و اقتصادی اشاره کرد.

آسیب های فضای مجازی

سوء استفاده جنسی در فضای مجازی

در سال ۱۹۹۹ گردهمایی جهانی تحت عنوان کارشناسی برای حمایت کودکان در برابر سوء استفاده جنسی از طریق اینترنت برگزار گردید که منجر به صدور قطعنامه ای شد که در آن آمده است «هرچه اینترنت بیشتر توسعه پیدا کند، کودکان بیشتر در معرض محتویات خطرناک آن قرار خواهند گرفت». فعالیت های محرمانه مربوط به فحشای کودکان و پورنوگرافی که از طریق اینترنت مورد استفاده واقع می شود، اکنون از مسائل حاد به شمار می رود.

نقش خانواده در استفاده درست از فضای مجازی

خانواده بزرگترین و تاثیر گذارترین واحد تربیتی در جوامع به شمار می آید.به طوری که این نهاد میتواند منشاء تحولات عظیم فردی، اجتماعی و رشد ارزش های انسانی در میان اعضا باشد.خانواده مهمترین نهادی است که فرد در آن پرورش میابد.بنابراین سرمایه گذاری و افزایش تسهیلات رفاهی ، آموزشی، مشاوره ای ،بهداشت و سلامت، و توجه هرچه بیشتر به خانواده در دستور کار دولتها ،نهادها و همه ی افراد نیک اندیش قرار گرفته است.

در این میان نقش خانواده در هدایت استفاده از اینترنت به سزاست.آشنایی فرزندان با خطرات جسمانی، رفتاری، اخلاقی و تقویت مبانی ارزشی، اخلاقی و دینی فرزندان و ایجاد خودکنترلی و خودایمنی در آن ها برای استفاده بهینه از فن آوری های جدید بسیار پر اهمیت است. نتایج تحقیقات و همچنین از نظر متخصصان مؤید این نکته است که بهترین کاری که می توان در این خصوص انجام داد این است که قبل از فراهم آوری امکان استفاده از اینترنت یک خط مشی کامل شفاف و دقیق درباره نحوه استفاده از اینترنت ترسیم شود.

والدین می توانند ضمن آنکه رایانه را درمکان عمومی منزل بگذارند، زمانی را به استفاده از اینترنت اختصاص می دهند وخود نیز وی را در این زمینه همراهی کنند. توجه می نماییم که هریک از وسایل ارتباط جمعی ضمن اینکه به لحاظ تسهیل امور آثارمثبتی در جامعه داشته ودارند به لحاظ سواستفاده ای که از آن ها می شود ممکن است آسیب هایی رابرای جامعه به دنبال داشته باشند. هر چه وسایل ارتباط جمعی بیشتر قابل کنترل باشند آسیب هایی ناشی از آن هاکمتراست.

راهکارهای پیشگیری و کاهش آسیب های فضای مجازی

  • آموزش مهارتهای لازم به نسل جوان
  • همراهی خانواده با فرزندان
  • ایجاد فضای صمیمی در خانواده
  • ایجاد رابطه اعتماد بین والدین و فرزندان
  • نکشاندن روابط فضای مجازی به فضای واقعی
  • پرهیز از وبگردی‌های بی‌هدف
  • مطرح نکردن اسرار خانوادگی و مشکلات زندگی خود در فضای مجازی
  • عدم انتشار اطلاعات شخصی و خانوادگی
  • تشویق به شرکت در فعالیت های اجتماعی و تقویت این گونه رفتارها توسط والدین.
  • وضع قوانین سختگیرانه تر جهت برخورد با مجرمان جرایم اینترنتی و اجرایی نمودن این قوانین.
  • ساخت و پخش فیلم ها و سریال هایی با موضوع اینترنت و مزایا و معایب آن.
  • هنجارسازی های مثبت و ترویج فرهنگ استفاده از اینترنت و فضای مجازی.

کلیدواژه : آسیب های اجتماعی ناشی از ماهیت و طبیعت ویژه اینترنتآسیب های سوء استفاده از اطلاعات داخل رایانه های خصوصی مردمآسیب های ناشی از استفاده نادرست و کنترل نشده از اینترنتآسیب های ناشی از سوء استفاده از بازی های رایانه ایآسیب های ناشی از سوء استفاده از پست الکترونیکآسیب های ناشی از سوء استفاده ازامکانات گروه های اینترنتیارزیابی تأثیرات اجتماعی فضای مجازیاعتیاد اینترنتیانواع آسیب های ناشی از اینترنتاهداف در جرائم رایانه ایایجاد رابطه اعتماد بین والدین و فرزندانپایان نامه آسیب های فضای مجازیپایان نامه بررسی تاثیر فضای مجازی بر سلامت خانوادهپیامدهای منفی شبکه های اجتماعیتاثیر فضای مجازی بر سلامت خانوادهراهکارهایی برای ایمنی از آسیب‌های فضای مجازیسوء استفاده از چت روم اینترنتسوق دادن جوانان به سوء استفاده از وبلاگ ها و وب سايت هاي اينترنتيفضای مجازی و اثر آسیب آن در خانواده هاکاهش تهدیدات اینترنتیمهمترین آسیب های اینترنتنقش خانواده در رویارویی با آسیب های اجتماعی جنگ نرمویژگی های خاص فضای مجازی
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ایران کالج
توسط
تومان