سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

وظایف مدیر آموزشی

بررسی وظایف مدیر آموزشی

در این مقاله به بررسی وظایف مدیر آموزشی پرد اخه شده است. اهمیت مدیریت در سازمان‌های تربیتی به مراتب بیشتر از مدیریت در سازمان‌های تولیدی، اقتصادی و غیره است. زیرا کمترین بی توجهی و بی دقتی در انتخاب مدیران تربیتی، موجب رکود شدید در پیشرفت‌های اجتماعی است. اشتباه‌ها و ضایعات در مراکز تولیدی، اقتصادی و غیره را با ارائه طرح‌های ویژه و مجزا یا با تجدید نظر اساسی می توان به نحوی جبران کرد. اما هر گونه اشتباه و نقصان در تعلیم و تربیت، ضایعه‌ای بزرگ است که آثار و نتایج آن در جامعه و حتی روی یک نسل باقی خواهد ماند و زدودن آثارش از جامعه و افکار و اندیشه‌های مردم به آسانی میسر نخواهد بود. بنابراین برای اطمینان از مفید و مؤثر بودن فعالیت‌های آموزشی و تربیتی مدیران، لازم است که بازده و نتایج کارشان توسط مسئولان امر مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرد. و براساس آن تصمیمات مناسب و مقتضی گرفته شود.

مقدمه وظایف مدیر آموزشی

دید مدرسه امروزی باید خیلی بیشتر از گذشته از رسالت مدرسه و آنچه باید انجام گیرد آگاه باشد و نیز بایستی به خوبی بداند که فرد معینی چگونه می تواند در راستای این ایدئولوژی به طور مؤثری کار کند. موفقیت و کارآیی مدیر با مهارت و دانش او نسبت به فرایند یادگیری، آموزش، سازماندهی، توسعه کار گروهی و اداره مؤثر کارکنان و معلمان بستگی نزدیکی دارد. این مهارت و بینش باید با تعهد قوی همراه باشد، تا زمینه رشد و توسعه کارکنان را در راستای تحقق اهداف و آرمانهای تعلیم و تربیت فراهم سازد. او باید ضمناً از بافت کار و مهارتهای مدیریت مدرسه ، محیط اجتماعی مدرسه، هنجارها و ضوابط حاکم بر یادگیری، آموزش، سازمان و ارتباط والدین، وظایف مدیر آموزشی، و این که نیروهای فعال و بازدارنده رشد و توسعه مدرسه در گذشته چه بوده و در حال حاضر چه هستند، آگاه باشد، مدیر کارآمد چنان محیط کار سازنده و معنی داری فراهم می سازد که بهره وری گروهی، اقدامات خطیر و مترقبانه، ایده های خلاق، بهره گیری بهینه از تجربیات ارزنده کارکنان، سازگاری با شرایط رو به تغییر محیط، تصمیم گیریهای مشارکتی، اتفاق نظر گروهی، نظارت و ارزشیابی مستمر و بازخوردی، رشد و توسعه کارکنان، تقویت و تشویق شود. هنر و عظمت رهبری در آن است که رهبر بتواند افراد معمولی را به کارهای بزرگ وادار سازد و از تواناییهای آنان حداکثر استفاده را بنماید.

نقش‌های مدیران مدارس ( وظایف مدیر آموزش )

مدیران مدارس نقش‌های متعددی را به عهده دارند. اما مطالعات نشان می‌دهد که شش نقش اصلی مدیر بیش از نقش‌های دیگر او مورد توجه قرار گرفته است. اگر چه مدیر تمامی نقش‌ها را به طور همزمان اجرا نمی‌کند، اما باید تلاش کند که آمادگی و مهارت کافی را در مورد هر یک از نقش‌های اصلی خود بدست آورد، تا اگر شرایط و موقعیت لازم فراهم شد بتواند کار خود را به نحو مطلوب و اثر بخش انجام دهد.

نقش‌های اصلی مدیر ( وظایف مدیر آموزشی ) عبارتند از:

۱اداره کننده

به نظر بیشتر مردم مهمترین نقش مدیر مدرسه، همان نقش مدیر بودن است. این نقش در دو قرن اخیر با وجود مطرح شدن دیگر نقش‌های مدیریتی همچنان پا برجا مانده است. در اجرای این نقش مدیر مدرسه باید منابع مالی، مادی و انسانی را در جهت دستیابی مؤثر مدرسه به اهدافش، تأمین، سازماندهی و هماهنگی کند. در واقع مدیر باید با ارائه راهکارها و پیشنهادهایی کارایی مدرسه را افزایش دهد. اگرچه در این نقش مهمترین کار مدیر آن است که وظایف و مسئولیت‌هایش را به خوبی انجام دهد، اما این نقش زمانی می‌تواند بازده و کارایی لازم را داشته باشد که در کنار ایفای دیگر نقش‌های مدیریتی صورت پذیرد.

۲سرپرست تدریس

دیگر وظایف مدیر آموزشی ، نقش مدیر مدرسه به عنوان سرپرست تدریس سابقه طولانی دارد. اگرچه از ابتدا، بیشتر نقش اداره کننده را داشته است، ولی شاید بتوان گفت که نقش سرپرست تدریس عامل اصلی موجودیت شغل مدیر است. اما به دلیل تعاریف و برداشت‌های مختلف از این نقش، مدیری که می‌خواهد نقش سرپرست تدریس را ایفا کند، با مشکلات و ابهاماتی مواجه می‌شود. مثلاً برخی اعتقاد دارند که هر فعالیتی که مدیر درجهت بهبود تدریس انجام می‌دهد، فعالیت مدیریتی است. اما برخی دیگر معتقدند که مدیران باید در فعالیت‌های دیگری مانند بازدید ازکلاس‌های درس شرکت کنند، اما معلمان ممکن است مدیران را دارای تخصص کافی ندانند و از این رو توصیه‌های آنها را مفید و مؤثر تلقی نکنند. با وجود تمامی این تضادها و اختلاف نظرات، مدیران باید در ایفای این نقش تمامی سعی خود را به کار گیرند. زیرا کیفیت و چگونگی تدریس بطور مستقیم بر اهداف مدرسه که همان پیشرفت یادگیری در دانش‌آموزان است، اثر می‌گذارد.

۳ناظم

در تحقیقات انجام شده، نقش انضباطی مدیر مدرسه و وظایف مدیر آموزشی بسیار با اهمیت و قابل توجه است. در تحقیقی، والدین و معلمان برقراری نظم و انضباط را یکی از نقش‌ها و یا حتی مهمترین نقش مدیر مدرسه ذکر کرده‌اند. دانش‌آموزان نیز مدیر مدرسه را بعنوان یک انضباط دهنده می‌دانند، اگرچه ممکن است دیدگاهی منفی در مورد نقش مدیر داشته باشند. از طرف دیگر به نظر می‌رسد چون از دیرباز واژه ناظم، برداشت‌های منفی را به همراه داشته است و فعالیت‌های مربوط به این نقش معمولاً خسته کننده و ناخوشایند است، مدیران مدرسه تمایل چندانی به ایفای این نقش ندارند و آن را به معاونان خود واگذار می‌کنند. اگرچه در شرایط فعلی، مفاهیم انضباطی بیشتر بر روش‌های مثبت بهبود رفتار دانش‌آموزان تاکید دارد، ولی با این حال ارتباط با مسایل تربیتی و رفتاری دانش‌آموزان، مسئولیتی مشکل و سنگین است و به همین علت مدیران نسبت به این امر، واکنش منفی نشان می‌دهند. اما از آنجا که مسایل انضباطی در مدارس همچنان یک مشکل اساسی باقی خواهد ماند، لازم است که مدیر یا معاونان او علیرغم میل باطنی به ایفای نقش انضباطی خود ادامه دهند.

۴تسهیل کننده روابط انسانی

مدیر برای نیل به اهداف مدرسه باید در جهت برآوردن نیازهای شخصی پرسنل خود و ایجاد روابط همکاری و هماهنگ میان آنها تلاش کند. اصولاً یکی از مهمترین نقش‌های مدیر، ایجاد روابط انسانی خوب با کارکنان مدرسه است و خصوصاً در دو زمینه یعنی بالا بردن روحیه معلمان و ایجاد جو انسانگرایانه در مدرسه بسیار حائز اهمیت است.

در حقیقت ایجاد روابط انسانی در محیط مدرسه یکی از عوامل اصلی در تحقق اهداف و وظایف مدیر آموزشی است.

۵عامل تغییر

برنامه‌های آموزشی مدارس باید به پیروی از تغییرات و تحولات جامعه و در جهت برطرف کردن نیازهای دانش‌آموزان تغییر کنند. به همین دلیل مدیر با اجرای این نقش می‌تواند یکی از عوامل مؤثر در ایجاد تحول و دگرگونی در برنامه‌های آموزشی مدارس باشد. این نقش مدیر بسیار پیچیده بوده و جنبه‌های مختلفی را در برمی‌گیرد. اما خصوصیات اصلی این نقش شامل مراحل زیر است:

الف) تشخیص نیاز برای تغییر.

ب) توسعه یا انتخاب یک نوآوری.

پ) در میان گذاشتن تغییر پیشنهادی به گروه مورد نظر.

ت) پیش بینی مشکلات و مقاومت اعضاء در مقابله با تغییر پیشنهادی.

ج) توسعه و اجرای یک برنامه که نوآوری را ایجاد و بر موانع و مخالفت‌ها غلبه کند.

د) ارزشیابی نوآوری به اجرا درآمده و ایجاد اصلاحات مورد نیاز در آن.

البته اثر بخشی مدیر بعنوان عامل تغییرات، بستگی به بصیرت او در مورد نیاز به تغییرات در مدرسه و توانایی و تعهد ضروری برای اجرای موفقیت‌آمیز این تغییرات دارد. اما مهمترین مسئله در تحقق نقش مدیر به عنوان عامل تغییرات آن است که سیستم آموزشی حاکم بر جامعه باید شرایط مطلوب و امکانات مورد نیاز دگرگونی و تغییر در مدارس را تشویق و حمایت کند. در غیر این صورت مدیری که دارای اختیار رسمی و منابع کافی در جهت تغییر در مدرسه‌اش نیست، بطور قطع نخواهد توانست تغییرات مورد نیاز را در مدرسه ایجاد کند.

۶وساطت‌کننده در درگیری ها

یکی دیگر از وظایف مدیر آموزشی ، وساطت میان طرف‌های درگیر است. مدیر باید تلاش کند تا از تمامی حقایق در مورد شرایط و برداشت‌های طرفین نسبت به یکدیگر و از موضوع مورد اختلاف آنان آگاهی و اطلاعات کاملی را بدست آورد. معمولاً هدف اصلی مدیر در این میانجیگری آن است که طرفین درگیر هر کدام بخشی از دلایل طرف مقابل را قبول کند. همچنین مدیر باید به دلایل و گفته‌های هر دو طرف دعوا گوش دهد و به روش‌های مناسب، این احساس را در آنها بوجود آورد، که هیچ کدام کاملاً درست نمی‌گویند و در نهایت با رابطه‌ای که میان آنها ایجاد می‌کند، درگیری را به سرانجام رساند. در هر صورت با توجه به ابهاماتی که در نقش مدیر، تخصیص وظایف و غیره وجود دارد، نقش وساطت کننده مدیر در حل درگیری‌ها کاملاً ضروری است.

انتظارت دانش‌آموزان از نقش مدیر مدرسه ( وظایف مدیر آموزشی )

۱- سازماندهی گروه‌های مشورتی با حضور نمایندگانی از تمامی گروه‌های ذینفع در مدرسه.

۲- تشویق و استفاده از توصیه‌های افراد یا گروه‌های مشورتی در جهت حل مسائل مدرسه.

۳- اقدامات سریع در جهت متوقف کردن رفتار نامناسب افراد و گروه‌ها.

۴- توبیخ افراد یا گروه‌ها بدون اعمال زور و تهدید.

۵- توضیح خط مشی‌ها، عملکردها، روندها و قوانین و مقررات به دانش‌آموزان.

۶- اجتناب از سانسورکردن نوشته‌ها، کتاب‌ها و بحث‌های دانش‌آموزان.

۷- کمک مستقیم به یادگیری دانش‌آموزان.

۸- استفاده از اختیارات به نفع دانش‌آموزان.

۹- تشویق و برانگیختن دانش‌آموزان برای حداکثر تلاش.

۱۰- محافظت از سلامت و رفاه دانش‌آموزان.

نتیجه گیری

خصوصیات اجتماعی، ویژگی‌های فرهنگی و وظایف مدیر آموزشی که مدیران مدارس را به کار می‌گمارد، ممکن است ملاک و معیارهای دیگری نیز مطرح کند. در ضمن بهتر است که در ارزشیابی کار مدیران مدارس از ملاک و معیارهای درجه‌بندی شده استفاده شود. این معیارها بر حسب درجات از عالی به پایین تقسیم می‌شوند و از شدت و ضعف امور و فعالیت‌های مورد ارزشیابی آگاهی داشته و اطلاعات نسبتاً کاملتری ارائه می‌دهند.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

توسط
تومان